M HKA een jaar later: publiek blijft, museum bouwt verder
Een jaar na de beslissing over de nieuwbouw ligt er een nieuwe koers voor het museum
Een jaar na de beslissing om de nieuwbouw voor het M HKA te schrappen, kijkt het museum vooruit. Het publiek bleef komen, de artistieke werking ging door en op 1 oktober diende het M HKA zijn plan voor 2026–2028 in. De koers is gezet: de collectie als fundament, het netwerk als kracht.
De bezoekcijfers tonen een opvallend stabiel publiek. In de drie jaren vóór corona, 2017 tot en met 2019, ontving het M HKA gemiddeld 109.000 bezoekers per jaar. In de vier meest recente volledige jaren, 2022 tot en met 2025, waren dat er gemiddeld 108.000.
Ook meteen na de beslissing over de toekomst van het museum bleef het publiek komen. Oktober 2025 was met meer dan 15.000 bezoekers het beste oktoberresultaat sinds 2018. Het vierde kwartaal kwam uit op net geen 29.000 bezoekers, het beste vierde kwartaal sinds 2019.
“De cijfers geven ons geen reden om achterover te leunen, maar ze vertellen wel iets belangrijks: ons publiek is gebleven. Dat is een sterke basis om op verder te bouwen. Tegelijk moeten we eerlijk kijken naar waar we kunnen groeien.”
— Dieter Vankeirsbilck, wn. directeur M HKA
2026: een jaar van beweging
Tot en met september 2026 ontving het M HKA meer dan 65.000 bezoekers. 2026 is een ‘gewoon’ jaar na een uitzonderlijk 2025.
Inhoudelijk bleef de werking doorgaan. Sinds eind juni loopt Nicola L. — When the Earth Turned the Other Way, de eerste grote overzichtstentoonstelling van de kunstenares in België. De tentoonstelling kreeg ruime aandacht in de Belgische en internationale pers, onder meer in Le Monde, Le Vif, Elle, Marie Claire, Feeling en Knack Weekend. De tentoonstelling loopt nog tot 18 oktober. De definitieve bezoekerscijfers zijn nog niet bekend.
Lee Bul en M HKA 40
Het najaar zet die artistieke lijn verder met een tentoonstelling van internationaal formaat. Op 13 november opent Lee Bul — Van 1998 tot nu, een monumentaal overzicht van een van de meest invloedrijke kunstenaars van haar generatie. De tentoonstelling brengt meer dan 150 werken samen en is de enige Europese stop van deze reizende overzichtstentoonstelling. Voor het eerst neemt een solotentoonstelling twee volledige verdiepingen van het M HKA in.
In 2027 bestaat het M HKA bovendien veertig jaar. Het museum kiest ervoor die verjaardag niet als een klassieke terugblik te vieren. Vanaf april wordt het een jaar lang een gesprek met kunstenaars, onderzoekers, scholen en zorgorganisaties.
“Veertig jaar M HKA is voor ons geen eindpunt. Het is een moment om opnieuw te vragen wat een museum voor hedendaagse kunst kan betekenen. Niet alleen voor kunstenaars en de kunstwereld, maar ook voor scholen, de stad en mensen die niet vanzelfsprekend een museum binnenstappen.”
— Dieter Vankeirsbilck, wn. directeur M HKA
M HKA sluit niet
Een jaar na de beslissing over de nieuwbouw merkt het museum dat er nog altijd een hardnekkig misverstand bestaat: dat het M HKA zou sluiten. Dat klopt niet. Het M HKA is open en blijft een museum voor hedendaagse kunst.
De organisatie bevindt zich wel in een transitie. Op 1 oktober diende het museum zijn plan voor 2026-2028 in. De voorgestelde koers vertrekt vanuit twee uitgangspunten: de collectie als fundament en het netwerk als kracht.
De komende jaren wil het M HKA zijn collectie sterker als vertrekpunt van de werking inzetten en tegelijk de samenwerking met kunstenaars, onderzoekers, scholen, zorgorganisaties en andere partners verder uitbouwen.
De validatie van het plan door de minister wordt midden oktober verwacht.
Ook de organisatiestructuur verandert. Het M HKA kiest voor gedeeld leiderschap. De vacatures binnen de nieuwe directiestructuur lopen tot 1 november.
Niet terug naar vroeger, maar verder
De beslissing over de nieuwbouw betekende een breuk met een toekomstbeeld waarin een nieuw gebouw centraal stond. Het M HKA kiest nu eerst voor een andere vraag: hoe kan het museum vanuit zijn collectie, kunstenaars en netwerk verder groeien? Dat antwoord krijgt de komende jaren vorm.
“We hebben het afgelopen jaar veel vragen gekregen over wat het M HKA zou worden. Vandaag kunnen we daar een duidelijker antwoord op geven. We blijven een museum. We blijven tentoonstellen en verzamelen. En we bouwen aan een werking die sterker vertrekt vanuit wat we al hebben: een collectie, kunstenaars, expertise en een breed netwerk.”
— Dieter Vankeirsbilck, wn. directeur M HKA
Het gebouw blijft een uitdaging
Met het schrappen van de nieuwbouw verdween de infrastructuuruitdaging niet. Het huidige gebouw voldoet technisch, klimatologisch en functioneel niet aan wat een goed werkend museum nodig heeft. Daarom staat het al enkele jaren op de lijst van culturele overheidsgebouwen die dringend moeten worden aangepakt. Het sluit ook onvoldoende aan bij waar het M HKA voor wil staan: een open, transparante en toegankelijke organisatie die ruimte deelt met de stad.
Het museum dient op korte termijn opnieuw een behoefteanalyse in bij de overheid, dat de noden helder in kaart brengt. Tegelijk onderzoekt het welke haalbare ingrepen het gebouw op korte en middellange termijn energiezuiniger, performanter, toegankelijker en opener kunnen maken.
Eén zaak staat vast: het M HKA heeft betere infrastructuur nodig. Het blijft daarvoor pleiten.
Het M HKA werkt daarmee verder aan zijn toekomst: artistiek, organisatorisch én infrastructureel. Het museum blijft open. De volgende fase begint nu.
Meer informatie over de transitie, de toekomst en het programma van het M HKA:
